Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αφορά οφειλές προς το Δημόσιο, ΔΟΥ, ΟΤΑ, ασφαλιστικά Ταμεία και ΝΠΔΔ.
Σε μια κομβικής σημασίας απόφαση προχώρησε το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), βάζοντας φρένο στις κατασχέσεις και τους πλειστηριασμούς κύριας κατοικίας από το Δημόσιο, στις περιπτώσεις που ο οφειλέτης διαθέτει εναλλακτική περιουσία που μπορεί να ικανοποιήσει τις οφειλές.
Ειδικότερα, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η απώλεια της στέγης συνιστά το μέσο έσχατης προσφυγής.
Η προστασία της οικογενειακής εστίας θεωρείται θεμελιώδες δικαίωμα για την αξιοπρέπεια και την ανάπτυξη του ατόμου, γεγονός που επιβάλλει στο Κράτος να εξαντλεί κάθε άλλο ήπιο μέτρο πριν φτάσει στον πλειστηριασμό της.
Η απόφαση καλύπτει οφειλές που εμπίπτουν στον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), δηλαδή χρέη προς την Εφορία (ΔΟΥ), τους Δήμους και τις Περιφέρειες (ΟΤΑ), τα Ασφαλιστικά Ταμεία, καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).
Αλλάζει δε ριζικά το τοπίο στη δικαστική προστασία των πολιτών.
Πλέον, ο οφειλέτης μπορεί να προσβάλει τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης σε οποιοδήποτε στάδιο —από την αρχική κατάσχεση μέχρι και την έκδοση του προγράμματος πλειστηριασμού— ενώ παλαιότερα η δυνατότητα αυτή περιοριζόταν μόνο στο αρχικό στάδιο.
Η υπόθεση
Η υπόθεση έφτασε στη δικαιοσύνη όταν η ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά δρομολόγησε τον πλειστηριασμό του 50% μιας μεζονέτας 162 τ.μ. στο Μοσχάτο, η οποία αποτελούσε την κύρια κατοικία διευθύνοντος συμβούλου, για ληξιπρόθεσμες εταιρικές υποχρεώσεις ύψους 142.917 ευρώ.
Η αξία του μεριδίου είχε εκτιμηθεί στις 100.000 ευρώ, με τιμή πρώτης προσφοράς τις 80.000 ευρώ.
Ο ιδιοκτήτης προσέφυγε δικαστικά, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, καθώς διέθετε άλλα ακίνητα στην περιφέρεια, τα οποία το Δημόσιο παρέλειψε να εξετάσει ή να δεσμεύσει κατά προτεραιότητα.
Το ΣΤ΄ Τμήμα του ΣτΕ (με πρόεδρο τον Ι. Γράβαρη και εισηγήτρια την Ε. Παπαδημητρίου) απέρριψε την αίτηση αναίρεσης του Δημοσίου, επικυρώνοντας τις αποφάσεις των κατώτερων διοικητικών δικαστηρίων.
Στο σκεπτικό της απόφασης υπογραμμίζονται τα εξής:
Για να θεωρηθεί νόμιμη η κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας, οι αρχές οφείλουν προηγουμένως να έχουν ερευνήσει και να έχουν αποκλείσει τεκμηριωμένα την ύπαρξη άλλων περιουσιακών στοιχείων που θα μπορούσαν να καλύψουν το χρέος.
Αν δεν προηγηθεί η παραπάνω έρευνα, η επιλογή της κύριας κατοικίας καθίσταται παράνομη.
Η παρανομία αυτή συμπαρασύρει όχι μόνο την αρχική έκθεση κατάσχεσης, αλλά και όλες τις μεταγενέστερες πράξεις της εκτελεστικής διαδικασίας.
www.bankingnews.gr
Ειδικότερα, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η απώλεια της στέγης συνιστά το μέσο έσχατης προσφυγής.
Η προστασία της οικογενειακής εστίας θεωρείται θεμελιώδες δικαίωμα για την αξιοπρέπεια και την ανάπτυξη του ατόμου, γεγονός που επιβάλλει στο Κράτος να εξαντλεί κάθε άλλο ήπιο μέτρο πριν φτάσει στον πλειστηριασμό της.
Η απόφαση καλύπτει οφειλές που εμπίπτουν στον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), δηλαδή χρέη προς την Εφορία (ΔΟΥ), τους Δήμους και τις Περιφέρειες (ΟΤΑ), τα Ασφαλιστικά Ταμεία, καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).
Αλλάζει δε ριζικά το τοπίο στη δικαστική προστασία των πολιτών.
Πλέον, ο οφειλέτης μπορεί να προσβάλει τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης σε οποιοδήποτε στάδιο —από την αρχική κατάσχεση μέχρι και την έκδοση του προγράμματος πλειστηριασμού— ενώ παλαιότερα η δυνατότητα αυτή περιοριζόταν μόνο στο αρχικό στάδιο.
Η υπόθεση
Η υπόθεση έφτασε στη δικαιοσύνη όταν η ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά δρομολόγησε τον πλειστηριασμό του 50% μιας μεζονέτας 162 τ.μ. στο Μοσχάτο, η οποία αποτελούσε την κύρια κατοικία διευθύνοντος συμβούλου, για ληξιπρόθεσμες εταιρικές υποχρεώσεις ύψους 142.917 ευρώ.
Η αξία του μεριδίου είχε εκτιμηθεί στις 100.000 ευρώ, με τιμή πρώτης προσφοράς τις 80.000 ευρώ.
Ο ιδιοκτήτης προσέφυγε δικαστικά, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, καθώς διέθετε άλλα ακίνητα στην περιφέρεια, τα οποία το Δημόσιο παρέλειψε να εξετάσει ή να δεσμεύσει κατά προτεραιότητα.
Το ΣΤ΄ Τμήμα του ΣτΕ (με πρόεδρο τον Ι. Γράβαρη και εισηγήτρια την Ε. Παπαδημητρίου) απέρριψε την αίτηση αναίρεσης του Δημοσίου, επικυρώνοντας τις αποφάσεις των κατώτερων διοικητικών δικαστηρίων.
Στο σκεπτικό της απόφασης υπογραμμίζονται τα εξής:
Για να θεωρηθεί νόμιμη η κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας, οι αρχές οφείλουν προηγουμένως να έχουν ερευνήσει και να έχουν αποκλείσει τεκμηριωμένα την ύπαρξη άλλων περιουσιακών στοιχείων που θα μπορούσαν να καλύψουν το χρέος.
Αν δεν προηγηθεί η παραπάνω έρευνα, η επιλογή της κύριας κατοικίας καθίσταται παράνομη.
Η παρανομία αυτή συμπαρασύρει όχι μόνο την αρχική έκθεση κατάσχεσης, αλλά και όλες τις μεταγενέστερες πράξεις της εκτελεστικής διαδικασίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών